'God is een wensdroom.' Aldus Sigmund Freud, grondlegger van de psycho-analyse.
Mensen verlangen naar een eeuwige vaderfiguur: sterk, goed, altijd aanwezig. Als je eigen vader niet zo blijkt te zijn, creëren mensen een denkbeeldige vader. Deze verbeelding noemen ze God. Zo ongeveer is de redenering.
Zit er wat in? Ja! Daarover in een volgende blog.
Maar op deze zogenoemde projectietheorie is ook veel af te dingen. Een paar punten.
Eén. De theorie is onbewezen. Het is een theorie, een gedachte. Meer niet.
Twee. De theorie is niet te combineren met de absurde aspecten van het christelijk geloof: een God die zichzelf laat ophangen aan een kruis... een God die vraagt afstand te doen van ons ego... de filosoof Kierkegaard stelde: zo'n geloof verzin je niet!
Drie. De theorie gooit de verschillende godsdiensten te makkelijk op één hoop. Er bestaat niet zoiets als één algemeen menselijk concept van God.
Vier. De theorie houdt weinig rekening met de geschiedenis. Er gebeuren dingen die zich moeilijk laten verklaren met alleen onze verbeelding. Alleen al de oorsprong van alles! Je kunt wel denken dat het een droom is dat God ons heeft geschapen... maar ondertussen zijn we er wel!
En wat te denken van het ontstaan van het christendom? Waarom waren zoveel mensen bereid hun leven te geven? Alleen maar vanwege een droom? Of hadden ze echt iets heel bijzonders meegemaakt?
Vijf. Het is de vraag of de theorie zelf geen wensdroom is. Van Freud (en van meer atheïsten) is bekend dat ze een problematische band met hun vader hadden... Een God die zich als vader presenteert... sommigen moeten er niet aan denken! En dat is helaas best te begrijpen...
Geen opmerkingen:
Een reactie posten